Na czym polega
Intencja paradoksalna (niem. paradoxe Intention) to jedna z najbardziej znanych technik logoterapii, opisana przez Frankla już w 1939 r. Pacjent ma zamierzyć lub wręcz życzyć sobie tego, czego się obawia - i to w przesadzonej, humorystycznej formie.
Dlaczego działa
Lęk antycypacyjny wywołuje to, czego się boimy (zob. hiperintencja). Gdy w miejsce lęku pojawia się paradoksalne życzenie, błędne koło zostaje przerwane. Technika opiera się na zdolności do samodystansu i na humorze.
Przykłady
- Bezsenność: zamiast walczyć o sen, pacjent postanawia, że dziś będzie czuwał jak najdłużej - i zwykle szybko zasypia.
- Potliwość: pacjent bojący się, że spoci się przy ludziach, postanawia: „Pokażę im, jak potrafię się pocić - wypocę dziś co najmniej litr!”.
- Lęk przed zawałem: „Niech mnie dziś trafi zawał, i to najlepiej trzy!”.
Wskazania i granice
Stosowana głównie przy lęku antycypacyjnym, fobiach, natręctwach, jąkaniu i zaburzeniach snu. Nie jest techniką do stosowania wobec ryzyka samobójczego ani ciężkiej depresji. Pokrewne podejścia pojawiły się później w terapii behawioralnej (tzw. ekspozycja i strategie paradoksalne).
Źródła
V. E. Frankl, Teoria i terapia nerwic; Wikipedia: Logotherapy.