Definicja
Psychologia zna paralelizm psychofizyczny - współdziałanie ciała i psychiki (np. choroby psychosomatyczne). Frankl dodał do niego antagonizm noopsychiczny: wymiar duchowy (nous) może przeciwstawić się temu, co psychiczne - lękowi, nastrojowi, impulsowi.
To właśnie jest „opór ducha”, nazywany też przekorną siłą ducha (Trotzmacht des Geistes).
Znaczenie dla terapii
Gdyby takiego antagonizmu nie było, nie dałoby się prowadzić psychoterapii - także w zaburzeniach lękowych, depresji czy nawet psychozach. To w tej przestrzeni działają techniki intencji paradoksalnej i derefleksji.
Przykład
Człowiek w głębokiej żałobie, przekazywany „z rąk do rąk” przez rodzinę i znajomych, w pewnym momencie mówi: „Każdy ma swoje miejsce - wracam do siebie”. To chwila, w której odzywa się opór ducha i zaczyna się przemiana.
Źródła
V. E. Frankl, Homo patiens; Lekarz i dusza; Viktor Frankl Institut Wien - biografia.