Definicja
Próżnia egzystencjalna (niem. existenzielles Vakuum) to stan wewnętrznej pustki, w którym człowiek nie wie, czego chce, bo nie widzi sensu. Objawia się przede wszystkim nudą i apatią.
Skąd się bierze
Frankl tłumaczył ją dwojaką stratą:
- człowiek utracił część instynktów, które mówią zwierzęciu, co ma robić,
- a dziś traci też tradycje, które mówiły mu, co powinien robić.
W efekcie robi to, co robią inni (konformizm), albo to, co inni mu każą (totalitaryzm).
Maski próżni
Próżnia rzadko pokazuje się wprost. Często skrywa się za:
- pogonią za przyjemnością, pieniędzmi i władzą,
- pracoholizmem,
- nerwicą niedzielną,
- tzw. neurotyczną triadą masową: depresją, agresją, uzależnieniami.
Próżnia to nie choroba
Sama próżnia nie jest nerwicą - jest ludzkim, a nawet świadczącym o dojrzałości pytaniem o sens. Może jednak prowadzić do nerwicy noogennej.
Źródła
V. E. Frankl, Człowiek w poszukiwaniu sensu; Wola sensu.