Trzy kategorie wartości
- Wartości twórcze - to, co dajemy światu: praca, dzieło, czyn, służba.
- Wartości przeżyciowe - to, co od świata otrzymujemy: miłość, spotkanie z drugim człowiekiem, piękno, przyroda, sztuka, prawda.
- Wartości postawy - stanowisko, jakie zajmujemy wobec nieuniknionego cierpienia, winy i śmierci.
Hierarchia
Frankl uważał wartości postawy za najwyższe, bo pozostają dostępne nawet wtedy, gdy dwie pozostałe drogi są zamknięte - np. w nieuleczalnej chorobie. Dzięki nim życie zachowuje sens do ostatniego tchnienia.
W praktyce
W pracy logoterapeutycznej często pyta się:
- Co jeszcze mogę dać? Kto lub co na mnie czeka?
- Co otrzymuję - kogo kocham, co mnie porusza?
- Jak chcę się odnieść do tego, czego zmienić nie mogę?
Te trzy pytania stały się też osią wielu warsztatów logoterapeutycznych - m.in. warsztatu Logo Przestrzeni „W poszukiwaniu sensu”.
Źródła
V. E. Frankl, Człowiek w poszukiwaniu sensu; Lekarz i dusza.