Definicja
Wartości postawy (niem. Einstellungswerte) urzeczywistniamy, gdy stajemy wobec losu, którego nie da się zmienić - nieuleczalnej choroby, nieodwracalnej straty, śmierci - i przyjmujemy wobec niego godną, odpowiedzialną postawę.
Ostatnia z ludzkich wolności
Frankl pisał: „Człowiekowi można odebrać wszystko prócz jednego: ostatniej z ludzkich wolności - wyboru własnej postawy wobec danych okoliczności, wyboru własnej drogi”.
Tylko cierpienie nieuniknione
Logoterapia nie gloryfikuje cierpienia. Jeśli cierpienie można usunąć - leczyć chorobę, zmienić sytuację - należy to zrobić; cierpienie niepotrzebne to masochizm, nie heroizm. Sens przez postawę dotyczy wyłącznie cierpienia, którego uniknąć się nie da.
Przykład: lekarz w żałobie
Frankl opisał rozmowę ze starszym lekarzem, który nie mógł pogodzić się ze śmiercią żony. Zapytał go: „Co by się stało, gdyby to pan umarł pierwszy?”. „To byłoby dla niej straszne” - odpowiedział lekarz. „Oszczędził jej pan tego cierpienia - za cenę, że teraz pan musi ją opłakiwać”. Cierpienie nie zniknęło, ale zyskało sens - stało się ofiarą.
Źródła
V. E. Frankl, Człowiek w poszukiwaniu sensu; Homo patiens.