Strona główna
Pojęcia

Wolność woli

Pierwszy filar logoterapii: człowiek jest uwarunkowany, ale nie zdeterminowany - zawsze może zająć stanowisko wobec swoich uwarunkowań.

Wolność wobec, nie wolność od

Frankl nie twierdził, że człowiek jest wolny od biologii, psychiki czy warunków społecznych. Twierdził, że jest wolny wobec nich - może zająć stanowisko, zdecydować, kim się stanie. Człowiek nie jest całkowicie uwarunkowany i zdeterminowany; to on sam decyduje, czy podda się warunkom, czy przeciwstawi się im.

Przeciw „pandeterminizmowi”

Frankl krytykował pandeterminizm - pogląd, że człowiek jest jedynie wypadkową genów, popędów i środowiska. Uważał go za groźny, bo odbiera ludziom odpowiedzialność.

Wolność i odpowiedzialność

Wolność bez odpowiedzialności przeradza się w samowolę. Stąd słynne zdanie Frankla z wykładu na Harvardzie (1961): Statuę Wolności na Wschodnim Wybrzeżu USA powinna uzupełnić Statua Odpowiedzialności na Zachodnim Wybrzeżu.

Przekorna siła ducha

Ta wolność przejawia się w przekornej sile ducha - zdolności człowieka do przeciwstawienia się nawet własnym słabościom, lękom i chorobie.

Źródła

V. E. Frankl, Człowiek w poszukiwaniu sensu; Viktor Frankl Institut Wien - biografia (1961).

Zobacz też